Gebelikte Tiroit Hormonlarının Önemi

Tiroit bezi, tiroit ya da kalkan bezi olarak bilinir. Boynun ön ve yanlarını (larinks ve trakea) saran kelebek şeklinde çok damarlı iç salgı bezidir. Vücutta pek çok fonsiyonun düzenlenmesine yardımcı olur. Bu yüzden gebelikte tiroit takibi de çok hassas bir konudur.

Hormonun üretiminin azalması (hipotiroidi) veya tiroit bezlerinin aşırı çalışması (hipertiroidi) gibi hallerde vücutta çeşitli bozukluklar meydana gelir. Bu sebeple çoğu zaman unutkanlık, kilo artışı gibi çeşitli problemlerin kaynağı da aslında tiroittir.

Temelde enerji metabolizması ile ilgili olan tiroit, hücresel enerji üretiminin yanında protein sentezi, büyüme ve gelişme, nörolojik faaliyetler, psikolojik problemler, cilt ve kemik sağlığı, yumurtlama üzerindeki değerleri de etkiler.

Vücut üzerinde yarattığı bu etkiler ile özellikle anne karnındaki çocuğun gelişiminde de önemli bir yere sahiptir. Gebelik sürecinde bu değerlerin düzenli takibi yapılmalıdır.

Gebelerde Tiroit

Gebeliğin ilk 3 ayında bebeğin, sağlıklı beden ve beyin gelişimi için anneden salgılanan tiroit hormonuna ihtiyacı vardır. Çünkü bebeğin tiroit bezi, gebeliğin 3. ayından sonra hormon salgılamaya başlar. Ancak tam olarak işlevini yerine getirmesi 5.aydan itibaren söz konusu olur.  Bu sebeple gebeliğin özellikle ilk aylarında annenin hormon değerleri kontrol altında tutulmalıdır.

Gebelikte tiroit hastalıkları tedavi edilmezse düşük, erken doğum, gebelik zehirlenmesi (preeklempsi), hipertansiyon, bebekte yetersiz gelişme ve yeni doğan hipertiroidisi gibi rahatsızlıklar meydana gelebilir.

Tiroit hastalığı geçiren veya kalıtsal olarak risk taşıyan anne adaylarının gebelik öncesi kontrollerinde bu durumları dile getirmesi, rahatsızlığın takip ve tedavisinde avantaj sağlayacaktır.

Gebelikte Hipotiroidin Anneye ve Bebeğe Zararları Nelerdir?

Gebelik sürecinde fark edilmeyen veya tedavisinde gecikmiş hipotiroidizm, yani kandaki tiroid hormonlarının azalması durumu hiç belirti göstermeyebilir. Ancak doğum sırasında veya sonrasında etkiler bırakabilmektedir. En yaygın sonuçları;

  • Kansızlık
  • Kalp yetmezliği
  • Plasenta anomalileri,
  • Kas güçsüzlüğü
  • Doğum sürecinde kanama

Tiroit hormonları bebeğin beyin gelişimi açısından çok önemlidir. Doğuştan hipotiroidi olan bebeklerde algısal ve mental bozukluklar, nörolojik ve gelişim anomalileri meydana gelebilir. Ancak erken tanı ile bütün bu olumsuzlukların önüne geçmek mümkün.

Annedeki hipotirodizimin bebeğin beyin gelişimi üzerindeki etkilerine dair kesin ifadelerde bulunmak mümkün değil. Söylenebilir ki gelişme geriliği sıklıkla, iyot eksikliğine bağlı hipotiroidizm olan gebeliklerin sonucunda görülür. Bu nedenle gebelik öncesinde ve gebelik sırasında özellikle riskli gruptaki tiroit hormonları ve TSH takibi yapılması ihmal edilmemelidir. Gebelikte tiroit hormon ihtiyacı %20-25 oranında artacağından ilaç tedavisi gören hastaların ilaç dozlarını bazen iki katına kadar artırılması gerekebilir.

Gebelik sırasında 6-8 hafta aralarla tiroit kontrolü yapılmalıdır. Tiroit hormonu dozunun değiştirilmesi halinde ise bir sonraki kontrol 4 hafta sonradır. Prenatal vitaminler diye adlandırılan, gebelikte destek için verilen ve demir de içeren vitamin preparatları tiroit hormonunun emilimini azaltırlar. Bu nedenle iki ilaç alımı arasında 2-3 saat süre bırakılması gerekebilir. Doğumdan sonra annenin ilaç ihtiyacı azalacak ve gebelik öncesi dozlara kısa zamanda dönülecektir.

Yorum Yap

Op. Dr. Alper Şişmanoğlu
WhatsApp İle Gönder