Hamilelikte Hangi Vitaminler Kullanılmalı?

Hamilelik döneminde anne adaylarının herhangi bir sorunu olmasa dahi kullanması gereken vitaminler mevcuttur. Bu vitaminler, gebeliğin sağlıklı gelişimini ve anne adayının vücudunun direncini korumasına yardımcı olacaktır. Gebelik döneminde kullanılması gereken vitamin ve ilaçlar, gebe olmayan kişilerle aynı değildir. Gebelik döneminde özel vitaminler ve ilaçlar kullanılır. Aksi halde plasentadan bebeğe geçebilen bu ürünler, bebeğe zarar verebilir. Bundan dolayı kullanılacak olan vitaminler ya da ilaçlar, doktor öneri olmadan kullanılmamalıdır.

Gebelikte kullanılan vitaminler:

Hamilelik döneminde kullanılması gereken en önemli vitamin folik asittir. Diğer vitaminlerin besin yoluyla alınması önerilirken, folik asit takviye ilaç olarak da kullanılmalıdır. Bu aşamada en doğrusu, gebe kalmadan 3 ay önce folik asit desteğine başlamak ve gebelik bitene kadar buna devam etmektir.

Bundan dolayı hamileliği planlayan anne adaylarının folik asit alımına başlaması önerilir. Ancak gebelik sonradan öğrenilmiş ise bu aşamada da folik asit kullanımına başlanabilir. Folik asit, bebekte nöral tüp defekti adı verilen anomalilerin önlenmesine yardımcı olur.

Folik asit dışında kalan vitaminler ise hamilelik döneminde rutin olarak kullanılması gereken vitaminler değildir. Bu vitaminlerin beslenme düzeni ile düzenli olarak kullanılması önerilmektedir. Şayet annede ciddi beslenme bozuklukları ya da ciddi vitamin eksiklikleri mevcut değilse, vitaminler takviye olarak alınmamalı, besinlerden karşılanmalıdır. Kullanılacak olan vitamin takviyeleri doktora sorulmadan alınamamalıdır. Bazı vitaminlerin yoğun olarak kullanılması, bebeğe zarar verebilmektedir. Bu vitaminlerden en önemli A vitaminin. Yüksek A vitaminini kullanımı, hem anne için hem de bebek için zararlı olabilir. Gebelerin alması gereken A vitamini takviyeleri, düşük dozlardadır. Gebe olmayan kişiler için üretilmiş A vitaminin de dozaj oldukça yüksektir. Bu sebeple doktor öneri olmadan herhangi bir vitamin almak sakıncalıdır.

 

Gebelikte folik asit kullanımı:

Folik asit, her anne adayı için rutin olarak kullanılması gereken bir vitamindir. Folik asit, B vitamin grubuna üyedir. Vitamin B9, vitamin Bc, folic acid, folacin, folasin folik asitin diğer isimleridir.

Folik asit, takviye dışında besinlerde de bulunabilir. Bu besinler:

· Yeşil yapraklı sebzeler,

· Ispanak,

· Mercimek,

· Ceviz ve fındık,

· Karaciğer,

· Baklagiller,

· Ayçekirdeği

· Yumurta sayısı olarak sıralanabilir.

Ancak gebelikte folik asit ihtiyacının karşılanması, besinlerle mümkün olmamaktadır. Bu sebeple takviye olarak alınması gerekmektedir.

Hamilelikte folik asitin önemi:

Folik asit kullanımının her gebelikte önerilmesinin sebebi; folik asit kullanılmayan gebeliklerde anomali riskinin fazla olmasından kaynaklanmaktadır. Bu anomaliler, nöral tüp defekti adı verilen sorunlardır.

Folik asit kullanmaya ne zaman başlamalı?

Folik asitten en büyük faydayı görmek için gebelikten 3 ay önce kullanılmaya başlanması önerilmektedir. Gebelik 3 ay sonra başlamasa dahi, uzun süre kullanılan folik asitin herhangi bir sakıncası olmamaktadır.

Folik asit ne zamana kadar kullanılmalı? Ne zaman bırakılmalı?

Folik asit, gebeliğin 3. Ayı bitene kadar kesin olarak kullanılmalıdır. Bunun dışında doktor öneri ile gebelik bitene kadar da kullanılması gerekebilir. Her gün kullanılması gereken bir vitamin olan folik asitin, birkaç gün alınmaması bebek için ciddi sorunlara yol açmaz. Ancak doz aşımı gibi durumlarda zaman kaybetmeden doktora haber vermek gerekmektedir.

Folik asit ne kadar (günde kaç miligram ve kaç kere) kullanılmalı?

Her gün 0.4 mg (miligram) yani 400 mcg (mikrogram) folik asit alınması önerilir. Ancak daha önce anomalili bebek dünyaya getiren, insülin ilaçları kullanan ya da düşük riski olan kadınlarda folik asit dozajı arttırılabilir.

İlacın günde kaç defa alınacağı ise, ilaç markasına ve içeriğine göre değişebilir.Bu aşamada doktor, doğru bilgilendirme yapacaktır.

Diğer ilaçlar:

· Demir ilaçlar

Demir ilaçlarının da gebelik süreci boyunca kullanılması önerilmektedir. Hamilelik döneminde anne adayının kansız kalma riski vardır. Bununla beraber doğumda da kan kaybedilmektedir. Bu sebeple de demir prepatlarının kullanılması oldukça elzemdir.

· Kalsiyum

Bu prepatların, gebelik dönemi boyunca rutin olarak kullanılması gerekmez. Ancak çeşitli durumlarda kullanılması önerilebilir. Hamileliği kasılmalar ve kramplarla devam eden anne adayları için önerilebilmektedir.

Kalsiyum, kadınların her dönemi için oldukça önemlidir. Özellikle, menopoz döneminden sonra kadınlarda ortaya çıkabilecek olan kemik erimesinin önlenmesi için çocukluk döneminden itibaren yeterli oranda kalsiyum tüketimi sağlanmalıdır. Gebelik döneminde anne adayının günlük kalsiyum ihtiyacını karşılaması; kemik erimesi riskinin azalmasını sağlar, bebekte diş ve kemik gelişiminin sorunsuz bir şekilde sağlanmasına yardımcı olur. Aksi halde, annenin vücudunda yeterli kalsiyum deposu mevcut değilse, bebek diş ve kemik gelişimi için annenin kendi kemik deposundan faydalanır. Bu durumda da anne adayında kemik erimesi riski söz konusu olabilir. Bunun dışında da kalsiyumun vücutta çeşitli görevleri vardır.

Hamilelikte kalsiyum ihtiyacı ne kadardır?

Hamilelik sürecinde anne adaylarının kalsiyum ihtiyacı genel olarak 1000 miligramdır. Eğer kadın 18 yaş altında ise günlük kalsiyum ihtiyacı 1300 mg`dır.

Hamilelikte kalsiyum ilacı takviyesi kullanmak gerekir mi?

Anne adayları günlük kalsiyum ihtiyaçlarını besinlerden rahatlıkla karşılayabilmektedir. Bu sebeple de gebelik döneminde kalsiyum takviyesi kullanmak gerekmemektedir. Fakat beslenme düzeni kalsiyum ihtiyacını karşılayamayan anne adaylarının ek olarak ilaç takviyesine başlaması gerekebilir.

Hamilelik döneminde kullanılan vitaminler, kalsiyum içermektedir. Fakat bu takviyeler, yalnızca kalsiyum takviyesi olmadığı için günlük besinlerle ihtiyacın karşılanması gerekmektedir. Bundan dolayı da her anne adayının günlük beslenme düzeninin süt ve süt ürünlerinin bulunması gerekmektedir.

 

Kalsiyum içeren besinler:

· Süt,

· Yoğurt,

· Peynir,

· Kuru kayısı,

· Ceviz, fındık, badem,

· Alabalık,

· Yeşil yapraklı sebzeler ve kurubaklagiller kalsiyum açısından zengindir.

100 ml sütte, 125 mg kalsiyum vardır.

1 su bardağı inek sütünde, 250 mg kalsiyum vardır.

1 su bardağı yoğurtta, 250 mg kalsiyum vardır.

1 avuç fındık veya bademde, 50 mg kalsiyum vardır.

1 avuç kuru üzümde, 30 mg kalsiyum vardır.

· Progesteron

Progesteron hormonu içeren ilaçların da her gebelikte rutin olarak kullanılması önerilmemektedir. Fakat çeşitli durumlarda anne adayının kanaması, düşük riski ya da farklı durumlar söz konusu ise doktor tarafından önerilebilmektedir.

· Ağrı kesiciler

Hamilelik sürecinde en basit ağrı kesiciler bile doktor haberi olmadan kullanılmamalıdır. Önerilmeyen ilaç grubundan olan parasetamol çeşidi ilaçlar, gebelikte kullanılmamalıdır. Bu ilaçların fetus için ciddi zararları olabilmektedir. Doktora danışılmadan herhangi bir ağrı kesici kullanılmamalıdır.

Bu ilaçların dışında hamilelik döneminde bulantı, kusma gibi belirtiler çok sık yaşanırsa, doktor gene gebeliğe uygun ilaçları reçete edebilir. Hamilelik döneminde yaygın olarak görülen idrar yolu enfeksiyonları için ilaçlar kullanılması gerekebilir. Gene bu durumda doktor gebelik durumuna ve gidişatına uygun bir tedavi belirleyecektir. Bunun dışında; guatr, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, astım ve migren gibi şikayetlerde gene doktorun önereceği, gebelik açısından zararı olmayan ilaçlar kullanılmalıdır.

Sık sorulan sorular:

Gebelikte ağrı kesici kullanabilir miyim?

Yukarıda bahsedildiği üzere, gebelik döneminde en basit ağrı kesiciler bile doktora danışılmadan kullanılmamalıdır.

Folik asiti kaç ay kullanmam gerekir?

Hamilelikten 3 ay öncesinde folik asit kullanımı başlamalıdır. Ancak çeşitli durumlarda gebelik daha geç öğrenilebilir. Bu durumda gebelik öğrenildiği an folik asit alımına başlanmalıdır. Gebelik bitene dek kullanılması önerilir.

Hamileyken vitamin veya demir ilacı kullanmak iri bebeğe yol açar mı?

Kullanılan vitamin ve demir ilaçları bebeğin iri olmasına yol açamamaktadır. Bu ilaçlar, bebekte anomali riskinin önlenmesine yardımcı olur. Kan ilaçları ise annenin doğum sırasında kan kaybı riskini önlemeye yardımcı olmaktadır.